{"id":4701,"date":"2023-07-12T09:00:00","date_gmt":"2023-07-12T14:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/westhoustonvbc.org\/ws\/?p=4701"},"modified":"2023-07-11T09:19:55","modified_gmt":"2023-07-11T14:19:55","slug":"cau-chuyen-cua-tan-uoc-la-gi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/westhoustonvbc.org\/ws\/2023\/07\/12\/cau-chuyen-cua-tan-uoc-la-gi\/","title":{"rendered":"C\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a T\u00e2n \u01af\u1edbc l\u00e0 g\u00ec?"},"content":{"rendered":"\n<p>B\u1ed1n tr\u0103m n\u0103m sau khi \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ph\u00e1n v\u1edbi v\u1ecb ti\u00ean tri Ma-la-chi, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u00e1n l\u1ea1i. S\u1ee9 \u0111i\u1ec7p l\u00e0 l\u1eddi ti\u00ean tri c\u1ee7a Ma-la-chi 3:1 \u0111\u00e3 s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n th\u00e0nh, r\u1eb1ng m\u1ed9t v\u1ecb ti\u00ean tri \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb con \u0111\u01b0\u1eddng cho Ch\u00faa. \u0110\u1ea5ng M\u00ea-si-a \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ecb ti\u00ean tri \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Gi\u0103ng. \u0110\u1ea5ng M\u00ea-si-a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Ch\u00faa Gi\u00ea-xu, sinh ra b\u1edfi m\u1ed9t trinh n\u1eef t\u00ean l\u00e0 Ma-ri (Ma-thi-\u01a1 1:18-25; Lu-ca 1:26-38). Ch\u00faa Gi\u00ea-xu l\u1edbn l\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i theo lu\u1eadt c\u1ee7a M\u00f4i-se. Khi Ng\u00e0i kho\u1ea3ng ba m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, Ng\u00e0i b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u00f4ng khai c\u1ee7a Ng\u00e0i cho Y-s\u01a1-ra-\u00ean. Gi\u0103ng \u0111\u00e3 rao gi\u1ea3ng v\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0110\u1ea5ng M\u00ea-si-a s\u1eafp t\u1edbi v\u00e0 l\u00e0m ph\u00e9p b\u00e1p-t\u00eam cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tin v\u00e0o s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 \u0103n n\u0103n t\u1ed9i l\u1ed7i c\u1ee7a h\u1ecd. Khi Ch\u00faa Gi\u00ea-xu \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 ch\u1ecbu ph\u00e9p b\u00e1p-t\u00eam, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Linh \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn r\u00f5 r\u00e0ng tr\u00ean Ch\u00faa Gi\u00ea-xu, nh\u1eadn bi\u1ebft Ng\u00e0i l\u00e0 \u0110\u1ea5ng M\u00ea-si-a \u0111\u00e3 h\u1ee9a (Ma-thi-\u01a1 3:13-17). T\u1eeb l\u00fac \u0111\u00f3, ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a Gi\u0103ng suy y\u1ebfu (Gi\u0103ng 3:30), \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0110\u1ea5ng Christ cho th\u1ebf gian (Ma-thi-\u01a1 3).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00faa Gi\u00ea-xu g\u1ecdi m\u01b0\u1eddi hai m\u00f4n \u0111\u1ed3 t\u1eeb nhi\u1ec1u t\u1ea7ng l\u1edbp x\u00e3 h\u1ed9i kh\u00e1c nhau, trao quy\u1ec1n cho h\u1ecd ph\u1ee5c v\u1ee5, v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u hu\u1ea5n luy\u1ec7n h\u1ecd. Khi Ch\u00faa Gi\u00ea-xu \u0111i v\u00e0 rao gi\u1ea3ng, Ng\u00e0i ch\u1eefa l\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n nhi\u1ec1u ph\u00e9p l\u1ea1 kh\u00e1c \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng th\u1ef1c s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a Ng\u00e0i (Ma-thi-\u01a1, ch\u01b0\u01a1ng 8-9). Ch\u1ee9c v\u1ee5 ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00ea-xu \u0111\u00e3 th\u1ea5y s\u1ef1 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng to l\u1edbn. Nh\u1eefng \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o, s\u1ee3 h\u00e3i b\u1edfi nh\u1eefng ph\u00e9p l\u1ea1 v\u00e0 kinh ng\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 gi\u1ea3ng d\u1ea1y c\u1ee7a Ng\u00e0i, \u0111i theo Ng\u00e0i b\u1ea5t c\u1ee9 n\u01a1i n\u00e0o Ng\u00e0i \u0111\u1ebfn (Lu-ca 9:1; Ma-thi-\u01a1 7:28; 19:2).<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ai c\u0169ng b\u1ecb Ch\u00faa Gi\u00ea-xu l\u00e0m cho m\u00ea ho\u1eb7c. C\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Do Th\u00e1i \u0111\u00e3 x\u00fac ph\u1ea1m \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c gi\u1ea3ng d\u1ea1y c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00ea-xu r\u1eb1ng c\u00e1c quy t\u1eafc v\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i (Gi\u0103ng 5:39). H\u1ecd \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Ch\u00faa Gi\u00ea-xu nhi\u1ec1u l\u1ea7n, v\u00e0 Ch\u00faa Gi\u00ea-xu c\u00f4ng khai n\u00f3i v\u1ec1 h\u1ecd nh\u01b0 nh\u1eefng k\u1ebb gi\u1ea3 h\u00ecnh. Ng\u01b0\u1eddi Pha-ri-si \u0111\u00e3 quan s\u00e1t c\u00e1c ph\u00e9p l\u1ea1 c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00ea-xu nh\u01b0ng cho r\u1eb1ng ch\u00fang l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a ma qu\u1ef7 h\u01a1n l\u00e0 d\u00e2ng s\u1ef1 vinh hi\u1ec3n v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi (Ma-thi-\u01a1 12:24; 15:3; Ma-thi-\u01a1 23).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e1m \u0111\u00f4ng theo sau Ch\u00faa Gi\u00ea-xu tr\u1edf n\u00ean th\u01b0a th\u1edbt h\u01a1n, v\u00ec n\u00f3 tr\u1edf n\u00ean r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng Ch\u00faa Gi\u00ea-xu kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh l\u00e0m cho ch\u00ednh m\u00ecnh Ng\u00e0i th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ecb vua hay l\u1eadt \u0111\u1ed5 nh\u1eefng k\u1ebb \u00e1p b\u1ee9c La M\u00e3. Gi\u0103ng \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb h\u00e0nh quy\u1ebft trong t\u00f9. Ch\u00faa Gi\u00ea-xu b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eadp trung nhi\u1ec1u h\u01a1n v\u00e0o m\u01b0\u1eddi hai m\u00f4n \u0111\u1ed3 c\u1ee7a Ng\u00e0i, h\u1ea7u h\u1ebft trong s\u1ed1 h\u1ecd \u0111\u00e3 th\u1eeba nh\u1eadn r\u1eb1ng Ng\u00e0i l\u00e0 Con trai c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. Ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng tin; t\u00ean c\u1ee7a anh ta l\u00e0 Giu-\u0111a, v\u00e0 anh ta ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u00ecm c\u00e1ch ph\u1ea3n b\u1ed9i Ch\u00faa Gi\u00ea-xu cho c\u00e1c nh\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch (Gi\u0103ng 6:66; Ma-thi-\u01a1 16:16; 26:16).<\/p>\n\n\n\n<p>Trong chuy\u1ebfn \u0111i cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Ng\u00e0i \u0111\u1ebfn Gi\u00ea-ru-sa-lem, Ch\u00faa Gi\u00ea-xu c\u1eed h\u00e0nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Ng\u00e0i. \u0110\u00eam \u0111\u00f3, trong su\u1ed1t th\u1eddi gian c\u1ea7u nguy\u1ec7n, Giu-\u0111a \u0111\u00e3 d\u1eabn m\u1ed9t \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng v\u0169 trang \u0111\u1ebfn v\u1edbi Ch\u00faa Gi\u00ea-xu. Ch\u00faa Gi\u00ea-xu \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft v\u00e0 l\u00f4i k\u00e9o qua m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e1c phi\u00ean x\u00e9t x\u1eed gi\u1ea3. Ng\u00e0i b\u1ecb k\u1ebft \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh b\u1eb1ng c\u00e1ch b\u1ecb \u0111\u00f3ng \u0111inh tr\u00ean th\u1eadp t\u1ef1 gi\u00e1 b\u1edfi th\u1ed1ng \u0111\u1ed1c La M\u00e3, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn th\u1eeba nh\u1eadn r\u1eb1ng Ch\u00faa Gi\u00ea-xu l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i (Gi\u0103ng 19:39,4,6). Ch\u00faa Gi\u00ea-xu \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00f3ng \u0111inh. L\u00fac Ng\u00e0i ch\u1ebft, c\u00f3 m\u1ed9t tr\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t l\u1edbn. Th\u00e2n x\u00e1c c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00ea-xu \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u1ea5y t\u1eeb th\u1eadp t\u1ef1 gi\u00e1 v\u00e0 v\u1ed9i v\u00e3 \u0111\u1eb7t trong m\u1ed9t ng\u00f4i m\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00f3 (Lu-ca 22:14-23, 39-53; M\u00e1c 15:15, 25; Ma-thi-\u01a1 27:51; Gi\u0103ng 19:42).<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 ba sau khi Ch\u00faa Gi\u00ea-xu ch\u1ebft, ng\u00f4i m\u1ed9 c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00ea-xu \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, v\u00e0 c\u00e1c thi\u00ean th\u1ea7n th\u00f4ng b\u00e1o r\u1eb1ng Ng\u00e0i \u0111\u00e3 s\u1ed1ng l\u1ea1i. Sau \u0111\u00f3, Ch\u00faa Gi\u00ea-xu \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n b\u1eb1ng x\u01b0\u01a1ng b\u1eb1ng th\u1ecbt cho c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ed3 c\u1ee7a Ng\u00e0i (Lu-ca 24:37-43) v\u00e0 d\u00e0nh th\u1eddi gian v\u1edbi h\u1ecd trong su\u1ed1t b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y sau \u0111\u00f3 (C\u00f4ng vu 1:3). V\u00e0o cu\u1ed1i th\u1eddi gian \u0111\u00f3, Ch\u00faa Gi\u00ea-xu \u0111\u00e3 \u1ee7y th\u00e1c cho c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3 v\u00e0 l\u00ean tr\u1eddi khi h\u1ecd d\u00f5i theo (Lu-ca 24:6, 37-43 (Gi\u0103ng 21:1, 14; C\u00f4ng v\u1ee5 1:8-12).<\/p>\n\n\n\n<p>M\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau khi Ch\u00faa Gi\u00ea-xu l\u00ean tr\u1eddi, kho\u1ea3ng 120 m\u00f4n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp trung t\u1ea1i Gi\u00ea-ru-sa-lem, c\u1ea7u nguy\u1ec7n v\u00e0 ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Linh, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00faa Gi\u00ea-xu h\u1ee9a s\u1ebd \u0111\u1ebfn (Lu-ca 24:49; C\u00f4ng v\u1ee5 1:4-5). V\u00e0o Ng\u00e0y L\u1ec5 Ng\u0169 Tu\u1ea7n, Th\u00e1nh Linh \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 \u0111\u1ea7y tr\u00ean c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ed3, ban cho h\u1ecd kh\u1ea3 n\u0103ng n\u00f3i b\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u00f4n ng\u1eef m\u00e0 h\u1ecd ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc (C\u00f4ng v\u1ee5 2:4-11). Phi-e-r\u01a1 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c rao gi\u1ea3ng tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 c\u1ee7a Gi\u00ea-ru-sa-lem, v\u00e0 3000 ng\u01b0\u1eddi tin s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p r\u1eb1ng Ch\u00faa Gi\u00ea-xu \u0111\u00e3 ch\u1ebft v\u00e0 s\u1ed1ng l\u1ea1i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tin \u0111\u00f3 ch\u1ecbu ph\u00e9p b\u00e1p-t\u00eam trong danh Ch\u00faa Gi\u00ea-xu. H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u0111\u1ea7u (C\u00f4ng v\u1ee5 2:38-41).<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ed9i Th\u00e1nh Gi\u00ea-ru-sa-lem ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u00e1t tri\u1ec3n khi c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng ph\u00e9p l\u1ea1 v\u00e0 d\u1ea1y v\u1edbi quy\u1ec1n n\u0103ng l\u1edbn lao (C\u00f4ng v\u1ee5 2:43). Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng t\u00edn h\u1eefu m\u1edbi s\u1edbm ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi s\u1ef1 b\u1ee9c h\u1ea1i, do m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Pha-ri-si tr\u1ebb tu\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Sau-l\u01a1 d\u1eabn \u0111\u1ea7u. Nhi\u1ec1u t\u00edn \u0111\u1ed3 ph\u1ea3i r\u1eddi b\u1ecf Gi\u00ea-ru-sa-lem, v\u00e0 khi h\u1ecd \u0111i, h\u1ecd truy\u1ec1n b\u00e1 tin m\u1eebng c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00ea-xu \u0111\u1ebfn c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 kh\u00e1c. Vi\u1ec7c t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u1ed5i l\u00ean trong c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng kh\u00e1c (C\u00f4ng vu 8:1, 4; 11:19-21).<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng n\u01a1i nh\u1eadn ph\u00fac \u00e2m l\u00e0 Sa-ma-ri. H\u1ed9i Th\u00e1nh Gi\u00ea-ru-sa-lem \u0111\u00e3 g\u1eedi Phi-e-r\u01a1 v\u00e0 Gi\u0103ng \u0111\u1ebfn Sa-ma-ri \u0111\u1ec3 x\u00e1c minh nh\u1eefng b\u00e1o c\u00e1o m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 nghe v\u1ec1 m\u1ed9t H\u1ed9i Th\u00e1nh \u1edf \u0111\u00f3. Khi Phi-e-r\u01a1 v\u00e0 Gi\u0103ng \u0111\u1ebfn, h\u1ecd ch\u1ee9ng ki\u1ebfn s\u1ef1 \u0111\u1ebfn c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Linh tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi Sa-ma-ri theo c\u00f9ng c\u00e1ch m\u00e0 Ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn v\u1edbi h\u1ecd (C\u00f4ng v\u1ee5 8:14-17). Kh\u00f4ng nghi ng\u1edd g\u00ec, H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0111\u00e3 lan truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn Sa-ma-ri. Ch\u1eb3ng m\u1ea5y ch\u1ed1c sau \u0111\u00f3, Phi-e-r\u01a1 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Linh \u0111\u1ebfn tr\u00ean m\u1ed9t vi\u00ean \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng; do \u0111\u00f3, H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u0169ng \u0111ang lan truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn th\u1ebf gi\u1edbi D\u00e2n ngo\u1ea1i (C\u00f4ng v\u1ee5 10:27-48).<\/p>\n\n\n\n<p>Gia-c\u01a1, m\u1ed9t trong m\u01b0\u1eddi hai m\u00f4n \u0111\u1ed3, \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1eed \u0111\u1ea1o \u1edf Gi\u00ea-ru-sa-lem (C\u00f4ng v\u1ee5 12:1-2). Sau-l\u01a1 \u0111\u00e3 l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u1ec3 b\u1eaft l\u1ea5y nh\u1eefng C\u01a1 \u0110\u1ed1c nh\u00e2n m\u00e0 \u00f4ng c\u0103m gh\u00e9t \u1edf \u0110a-m\u00e1ch, nh\u01b0ng tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i Ch\u00faa Gi\u00ea-xu \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u1edbi \u00f4ng trong m\u1ed9t kh\u1ea3i t\u01b0\u1ee3ng. Ng\u01b0\u1eddi b\u1ee9c h\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi rao gi\u1ea3ng h\u0103ng h\u00e1i c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ. M\u1ed9t v\u00e0i n\u0103m sau, Sau-l\u01a1\/Phao-l\u00f4 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t gi\u00e1o vi\u00ean trong H\u1ed9i Th\u00e1nh \u1edf An-ti-\u1ed1t. Trong khi \u1edf \u0111\u00f3, \u00f4ng v\u00e0 Ba-na-ba \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Linh ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh &#8220;nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n gi\u00e1o ngo\u1ea1i qu\u1ed1c&#8221; \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, v\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 r\u1eddi kh\u1ecfi \u0111\u1ea3o S\u00edp v\u00e0 v\u00f9ng Ti\u1ec3u \u00c1. Phao-l\u00f4 v\u00e0 Ba-na-ba \u0111\u00e3 ch\u1ecbu nhi\u1ec1u s\u1ef1 b\u1ee9c h\u1ea1i v\u00e0 kh\u00f3 kh\u0103n trong cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u \u2014 k\u1ec3 c\u1ea3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng tr\u1ebb tu\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Ti-m\u00f4-th\u00ea v\u00e0 c\u00e1c H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp (C\u00f4ng v\u1ee5 9:1-22; 12:1-2; 13\u201314).<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1edf l\u1ea1i Gi\u00ea-ru-sa-lem, m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1ea3y sinh \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ea5p nh\u1eadn D\u00e2n ngo\u1ea1i v\u00e0o trong H\u1ed9i Th\u00e1nh. C\u00f3 ph\u1ea3i nh\u1eefng C\u01a1 \u0110\u1ed1c nh\u00e2n D\u00e2n ngo\u1ea1i (nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i bang tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y) \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn \u0111\u1ecba v\u1ecb ngang b\u1eb1ng v\u1edbi nh\u1eefng C\u01a1 \u0110\u1ed1c nh\u00e2n Do Th\u00e1i, l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 tu\u00e2n gi\u1eef Lu\u1eadt ph\u00e1p su\u1ed1t \u0111\u1eddi h\u1ecd? C\u1ee5 th\u1ec3 h\u01a1n, c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu D\u00e2n ngo\u1ea1i c\u00f3 ph\u1ea3i b\u1ecb c\u1eaft bao quy \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u kh\u00f4ng? M\u1ed9t h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng \u0111\u00e3 h\u1ecdp \u1edf Gi\u00ea-ru-sa-lem \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y. C\u1ea3 Phi-e-r\u01a1 l\u1eabn Phao-l\u00f4 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a ra l\u1eddi ch\u1ee9ng v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 ban \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Linh cho c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu D\u00e2n ngo\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 nghi th\u1ee9c c\u1eaft bao quy \u0111\u1ea7u. Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng l\u00e0 s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i nh\u1edd \u00e2n \u0111i\u1ec3n th\u00f4ng qua \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 vi\u1ec7c c\u1eaft bao quy \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft cho s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i (C\u00f4ng v\u1ee5 15:1-31).<\/p>\n\n\n\n<p>Phao-l\u00f4 ti\u1ebfp t\u1ee5c m\u1ed9t chuy\u1ebfn h\u00e0nh tr\u00ecnh truy\u1ec1n gi\u00e1o kh\u00e1c, c\u00f9ng v\u1edbi Si-la. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, Ti-m\u00f4-th\u00ea tham gia c\u00f9ng h\u1ecd, c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed9t b\u00e1c s\u0129 t\u00ean l\u00e0 Lu-ca. Theo l\u1ec7nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Linh, Phao-l\u00f4 v\u00e0 nh\u00f3m c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 r\u1eddi v\u00f9ng Ti\u1ec3u \u00c1 v\u00e0 \u0111i \u0111\u1ebfn Hy L\u1ea1p, n\u01a1i c\u00f2n c\u00f3 th\u00eam nhi\u1ec1u H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp \u1edf Phi-l\u00edp, T\u00ea-sa-l\u00f4-ni-ca, C\u00f4-rinh-t\u00f4, \u00cap-h\u00ea-s\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 kh\u00e1c. Sau \u0111\u00f3, Phao-l\u00f4 ti\u1ebfp t\u1ee5c chuy\u1ebfn h\u00e0nh tr\u00ecnh truy\u1ec1n gi\u00e1o th\u1ee9 ba. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u00f4ng h\u1ea7u nh\u01b0 lu\u00f4n lu\u00f4n gi\u1ed1ng nhau \u2014 gi\u1ea3ng trong nh\u00e0 h\u1ed9i c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1 tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u00fac \u00e2m cho ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i trong m\u1ed7i c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng. Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, \u00f4ng b\u1ecb t\u1eeb ch\u1ed1i trong c\u00e1c nh\u00e0 h\u1ed9i, v\u00e0 \u00f4ng s\u1ebd mang s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ebfn cho D\u00e2n ngo\u1ea1i (C\u00f4ng v\u1ee5 15:40\u201321:17).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng c\u1ea3nh b\u00e1o c\u1ee7a b\u1ea1n b\u00e8, Phao-l\u00f4 \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i \u0111\u1ebfn Gi\u00ea-ru-sa-lem. \u1ede \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1ea5n c\u00f4ng b\u1edfi m\u1ed9t \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh gi\u1ebft \u00f4ng. \u00d4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u tho\u00e1t b\u1edfi m\u1ed9t vi\u00ean ch\u1ec9 huy ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 v\u00e0 b\u1ecb giam gi\u1eef trong nh\u00e0 t\u00f9. Phao-l\u00f4 \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u00e9t x\u1eed tr\u01b0\u1edbc T\u00f2a c\u00f4ng lu\u1eadn t\u1ea1i Gi\u00ea-ru-sa-lem, nh\u01b0ng t\u00f2a \u00e1n \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra trong s\u1ef1 h\u1ed7n lo\u1ea1n, v\u00e0 Phao-l\u00f4 b\u1ecb \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn S\u00ea-sa-r\u00ea \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t th\u1ea9m ph\u00e1n ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3. Sau nhi\u1ec1u n\u0103m \u1edf S\u00ea-sa-r\u00ea, Phao-l\u00f4 kh\u00e1ng c\u00e1o v\u1edbi S\u00ea-sa, c\u0169ng nh\u01b0 quy\u1ec1n c\u1ee7a \u00f4ng d\u01b0\u1edbi lu\u1eadt ph\u00e1p La M\u00e3 (C\u00f4ng v\u1ee5 21:12, 27-36; C\u00f4ng v\u1ee5 23:1\u201325:12).<\/p>\n\n\n\n<p>Phao-l\u00f4 b\u1ecb \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn R\u00f4-ma l\u00e0m t\u00f9 nh\u00e2n tr\u00ean t\u00e0u, v\u00e0 Lu-ca \u0111i c\u00f9ng \u00f4ng. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, m\u1ed9t c\u01a1n b\u00e3o d\u1eef d\u1ed9i \u0111\u00e3 l\u00e0m h\u1ecfng con t\u00e0u, nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean t\u00e0u \u0111\u1ec1u an to\u00e0n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea3o Man-t\u01a1. \u1ede \u0111\u00f3, Phao-l\u00f4 th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng ph\u00e9p l\u1ea1 \u0111\u00e3 thu h\u00fat s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a v\u1ecb t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u0111\u1ea3o. M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, ph\u00fac \u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c lan truy\u1ec1n (C\u00f4ng v\u1ee5 27:1\u201328:10).<\/p>\n\n\n\n<p>Khi Phao-l\u00f4 \u0111\u1ebfn R\u00f4-ma th\u00ec \u00f4ng b\u1ecb qu\u1ea3n th\u00fac t\u1ea1i gia. B\u1ea1n b\u00e8 c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn th\u0103m, v\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng t\u1ef1 do nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 gi\u1ea3ng d\u1ea1y. M\u1ed9t s\u1ed1 l\u00ednh g\u00e1c La M\u00e3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i \u0111\u1ea1o, v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed m\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ed9 gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a S\u00ea-sa c\u0169ng tin v\u00e0o Ch\u00faa Gi\u00ea-xu (C\u00f4ng v\u1ee5 28:16, 30-31; Phi-l\u00edp 4:22).<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 Phao-l\u00f4 b\u1ecb giam gi\u1eef t\u1ea1i R\u00f4-ma, nh\u01b0ng c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c v\u00f2ng quanh th\u1ebf gi\u1edbi \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i. Ti-m\u00f4-th\u00ea l\u00e0m m\u1ee5c s\u01b0 \u1edf \u00ca-ph\u00ea-s\u00f4; T\u00edt tr\u00f4ng nom c\u00f4ng vi\u1ec7c \u1edf C\u01a1-r\u1ebft; A-p\u00f4-l\u00f4 ph\u1ee5c v\u1ee5 \u1edf C\u00f4-rinh-t\u00f4; Phi-e-r\u01a1, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn R\u00f4-ma (I Ti-m\u00f4-th\u00ea 1:3; T\u00edt 1:5; C\u00f4ng v\u1ee5 19:1; I Phi-e-r\u01a1 5:13).<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3 \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1eed \u0111\u1ea1o v\u00ec \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a h\u1ecd n\u01a1i \u0110\u1ea5ng Christ. S\u1ee9 \u0111\u1ed3 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 Gi\u0103ng, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi khi l\u00e0 m\u1ed9t \u00f4ng gi\u00e0, \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea3o B\u00e1t-m\u00f4. \u1ede \u0111\u00f3, \u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb c\u00e1c s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00ea-xu cho c\u00e1c H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u00e0 m\u1ed9t kh\u1ea3i t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 th\u1eddi k\u1ef3 cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 ghi l\u1ea1i trong s\u00e1ch Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n (Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n 1:9, 4, 19).<\/p>\n\n\n\n<p>[Gotquestions.org]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u1ed1n tr\u0103m n\u0103m sau khi \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ph\u00e1n v\u1edbi v\u1ecb ti\u00ean tri Ma-la-chi, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u00e1n l\u1ea1i. S\u1ee9 \u0111i\u1ec7p l\u00e0 l\u1eddi ti\u00ean tri c\u1ee7a Ma-la-chi 3:1 \u0111\u00e3 s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n th\u00e0nh, r\u1eb1ng m\u1ed9t v\u1ecb ti\u00ean tri \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb con \u0111\u01b0\u1eddng cho Ch\u00faa. \u0110\u1ea5ng M\u00ea-si-a \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Ng\u00e0i. V\u1ecb ti\u00ean [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4488,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[100,99],"tags":[],"class_list":["post-4701","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bs","category-qa"],"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/westhoustonvbc.org\/ws\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4701","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/westhoustonvbc.org\/ws\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/westhoustonvbc.org\/ws\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/westhoustonvbc.org\/ws\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/westhoustonvbc.org\/ws\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4701"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/westhoustonvbc.org\/ws\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4701\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4703,"href":"https:\/\/westhoustonvbc.org\/ws\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4701\/revisions\/4703"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/westhoustonvbc.org\/ws\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4488"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/westhoustonvbc.org\/ws\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4701"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/westhoustonvbc.org\/ws\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4701"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/westhoustonvbc.org\/ws\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4701"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}